Рѓата на сливата е едно од најзначајните габични заболувања кај сливата, особено во години со потопло и повлажно време. Болеста е широко распространета во сите подрачја каде што се одгледува слива.
Покрај сливата, габата може да нападне и други овошки како на пример: кајсијата, праската, и нектарината. Најголеми штети предизвикува во расадничкото производство и во насадите каде што не се спроведува редовна заштита.
Симптоми
Најкарактеристичните симптоми се појавуваат на листовите.
На лицето на листот најпрво се забележуваат ситни, округли до елипсовидни пеги со светло жолта боја. Со напредување на инфекцијата, дамките стануваат поизразени и можат да добијат жолтеникаво-портокалова или црвенкаста нијанса.
На опачината на листот, точно под овие пеги, се формираат бројни кафеаво-портокалови испакнатини исполнети со спори, кои имаат карактеристична боја на рѓа. Овие спори лесно се разнесуваат со ветерот и предизвикуваат нови инфекции.
При силен напад, бројот на пеги на еден лист е многу голем, листовите предвреме пожолтуваат и опаѓаат. Доколку дефолијацијата се случи рано, дрвјата можат повторно да разлистаат, а понекогаш дури и повторно да процветаат, што значително ги исцрпува и негативно влијае врз родноста во следната година.
Плодовите остануваат поситни, со послаб квалитет и послаба обоеност.
Биологија на болеста
Причинител е габата Puccinia pruni-spinosae, која има сложен животен циклус и во текот на една вегетација развива повеќе генерации.
За целосен развој, габата користи два различни домаќини. Еден од нив е сливата, додека алтернативен домаќин е жолтата саса (Anemone ranunculoides), на која се одвива дел од животниот циклус.
Во текот на вегетацијата, спорите лесно се разнесуваат со ветерот и предизвикуваат нови инфекции. Најповолни услови за развој се температури од 20 до 25 °C, проследени со чести врнежи, роса или продолжено задржување на влага на листовите.
Штети
Предвременото опаѓање на листовите го намалува интензитетот на фотосинтезата и доведува до слабеење на дрвото. Како последица се намалува формирањето на цветни пупки, се намалува приносот во наредната година и се влошува квалитетот на плодовите.
Во младите насади и расадниците, силните инфекции можат значително да го забават растот и развојот на растенијата.
Справување и контрола
Основа за успешно сузбивање е спроведување на превентивни мерки.
Се препорачува:
- избор на помалку чувствителни сорти;
- отстранување на алтернативните домаќини, особено жолтата саса, во близина на насадите;
- собирање и уништување на заразениот растителен материјал;
- редовно следење на насадите, особено од средината на јуни.
При појава на првите симптоми се препорачува примена на соодветни регистрирани фунгициди.
При изборот на препарат секогаш треба да се почитуваат упатството на производителот, регистрираната употреба и каренцата.
Наш совет
Рѓата на сливата најчесто станува сериозен проблем кога ќе се забележи предоцна. Затоа, редовните прегледи на насадите од средината на јуни, навременото препознавање на првите симптоми и брзата примена на соодветен фунгицид се клучни за успешно сузбивање на болеста. Истовремено, добрата хигиена во насадот и отстранувањето на алтернативните домаќини значително го намалуваат ризикот од појава на нови инфекции и придонесуваат за здрав и роден насад.
