Основaњето земјоделска задруга претставува важен правен, организациски и економски процес преку кој земјоделците создаваат заедничка структура за полесно производство, подобар пласман, заедничка набавка, користење механизација, намалување на трошоци и посилен настап на пазарот. Земјоделската задруга овозможува индивидуалните производители да функционираат како организирана целина, со што се зголемува конкурентноста и можностите за долгорочен развој.
Според законската рамка, за основање земјоделска задруга потребно е да постојат најмалку 10 основачи – физички или правни лица, кои доброволно се здружуваат заради остварување заеднички економски, социјални и развојни интереси. Овој услов е еден од основните предуслови за започнување на постапката и претставува темел за легално формирање на задругата.
Процесот започнува со иницијатива на заинтересираните основачи и организирање основачко собрание. На ова собрание се донесува одлука за формирање на задругата, се усвојуваат основните принципи на работа, се разгледуваат правата и обврските на членовите и се поставува правната и организациската структура. Основачкото собрание е формален почеток на целиот процес и мора да биде соодветно документирано.
Во оваа почетна фаза особено значајно е да се обезбедат:
ОСНОВНИ УСЛОВИ:
• Најмалку 10 основачи (членови)
• Доброволно здружување
• Заедничка економска цел
• Усогласеност со Законот за земјоделски задруги
• Подготовка на основачка документација
По исполнување на условот за минимален број членови, следува подготовка на правната документација. Најважен документ е Статутот на земјоделската задруга, со кој детално се регулираат дејноста, седиштето, членството, управувањето, правата и обврските на членовите, распределбата на добивка и начинот на функционирање. Дополнително се подготвува Одлука за основање и друга законски потребна документација.
ПОТРЕБНИ ДОКУМЕНТИ:
• Листа на најмалку 10 основачи / членови
• Листа на присутни на основачкото собрание
• Записник од основачко собрание
• Одлука за основање
• Статут на земјоделска задруга
• Договор / изјава од основачите
• Одлука за избор на управен одбор
• Одлука за назначување овластено лице
• Изјави за членство
• Законски изјави согласно важечките прописи
• Полномошно (доколку е потребно)
• Барање за регистрација до Централен регистар
Следниот чекор е формирање управувачка структура, односно избор на органи кои ќе ја водат задругата. Ова најчесто подразбира управен одбор и овластено лице кое ќе ја претставува задругата пред институциите. Организациската поставеност е клучна за професионално и законито работење.
Кога документацијата е комплетирана, се поднесува барање за упис во Централниот регистар. Со успешна регистрација, задругата стекнува својство на правно лице и добива можност за официјално работење, аплицирање за субвенции, грантови, програми за рурален развој и користење финансиски поддршки.
Важно е да се потенцира дека земјоделската задруга не е само формално здружување, туку долгорочен модел за економска стабилност, подобра организација и посилна пазарна позиција. Колку е подобро поставена структурата од самиот почеток, толку се поголеми шансите за успешен развој и одржливост.
Задругата е повеќе од здружување – таа е систем за заедничка сила, развој и посигурна иднина за земјоделците.
